Kojenerasyon Nedir ?
 
Kojenerasyon (ya da Doğal Gaz Çevrim Santrali, İngilizce: Cogeneration ya daCombined Heat and Power, CHP); elektrik ve ısı enerjisinin aynı yakıttan, aynı sistem içinde, eşzamanlı olarak üretilmesidir. Böylelikle yüksek oranda yakıt tasarrufu ve enerji verimliliği elde edilerek kazanç sağlanmaktadır. Bu kazançla enerji üretimi, daha çevreci hale gelmektedir. Uzun süredir dünya çapında pek çok kuruluş kojenerasyon sistemini tercih etmekte; kendileri kazanırken, temiz çevre faktörünü de göz önünde bulundurmaktadır.
 
Geleneksel elektrik üretim sistemlerinde verim %35 - %40 civarındayken, kojenerasyon sistemiyle üretilen enerji verimliliği %95'e, yakıt tasarrufu %40'a Kojenerasyon santrallerinin -kapasitelerine göre- tarımda, kültürel balık üretim tesislerinde, seralarda, hatta müstakil evlerde ve ofis binalarında dahi kullanılabilecek mikro (microCHP) ve mini (miniCHP) gibi seçenekleri de bulunmaktadır.
 
 
 
Kojenerasyon Nasıl Çalışır ?
 
Bir kojenerasyon santralinin başlıca ekipmanlarını şöyle sıralamak mümkündür:
 
  • Kompresör
  • Yakma Hücresi/Odası
  • Gaz Türbini
  • Jeneratör/Alternatör
  • Atık Isı Değerlendirme Kazanı
  • Buhar Türbini
 
Santraldeki işlemler sırasıyla şu şekilde gelişir:
 
  1. Kompresör basınçlı havayı yakma hücresine gönderir.
  2. Yakıt kaynağından, yakma hücresine yakıt gelir.
  3. Yanma ürünü sıcak gazlar, gaz türbinine gelerek rotasyonel hareketi sağlar.
  4. Rotasyonel enerji, jeneratör aracıyla elektrik enerjisine çevrilir.
  5. Buraya kadar olan işlemler, geleneksel elektrik üretiminde kullanılan adımlardır. Bu noktadan itibaren, kojenerasyon teknolojisi başlar. Önceki adımda yanma ürünü gazlar, atık ısı değerlendirme kazanına gelerek buhar üretiminde kullanılır.
  6. Oluşan buharın bir kısmı, ısınma ve sıcak su ihtiyaçlarında kullanılır.
  7. Diğer kısmı ise buhar türbinine gönderilerek, rotasyonel hareketi sağlar.
  8. Rotasyonel enerji, jeneratör aracıyla elektrik enerjisine çevrilir.
 
Trijenerasyon sistemleri de kojenerasyon sistemleriyle aynı mantıkta çalışır. Ancak; trijenerasyonda "soğutma" amacı da olduğundan ekipmana bir parça daha eklenir:
 
  • Soğurmalı Soğutma
 
  1. Böylelikle trijenerasyon sisteminde son işlem; 5. adımda meydana gelen buharın bir de soğurmalı soğutma aşamasından geçip, soğutma işinde kullanılmasıdır.
Bütün bu işlemler olurken şu maddeler dikkat çekmektedir:
 
  1. Kullanılan yakıt miktarında kesinlikle bir artış meydana gelmemektedir. Üstelik kojenerasyon sistemlerinde aynı enerji miktarını elde etmek isterseniz, bunu %40 daha az yakıtla yaparsınız.
  2. Sistemin en büyük özelliği, aynı miktardaki yakıtın çok daha verimli kullanılarak buhar üretilmesi ve bu buhardan ısınmada, (bir kez daha) elektrik üretiminde ve son olarak soğutmada kullanılmasıdır.
  3. Sistem, tamamen esnek bir yapıya sahiptir. 5. adımda oluşan buhar, tesiste ısınma belli bir süre gerekli değilse (örneğin, yaz ayları), olduğu gibi elektrik üretiminde (ve soğutmada) kullanılabilir.
  4. Geleneksel elektrik üretim sistemlerinde %35 olan verimlilik oranı, yakıtın bu denli verimli kullanılmasıyla birlikte %90 seviyelerine çıkmaktadır.
  5. Tüm bu özellikler göz önünde bulundurulduğunda, kojenerasyon ve trijenerasyon sistemlerinin ne kadar kârlı ve gerekli uygulamalar olduğu ortaya çıkmaktadır.
 
 
24798
Xp3D-Bunker-Power-Plant
Wartsila-engines-to-power-Yamal-LNG-carriers
Cogeneration_plants
Kojenerasyon (1)